Sümer'in objektifinden...

2/5/2007

İstanbul'un laleri ve lale üzerine bir kaç not...

 

İSTANBUL'UN LALERİ

 

İstanbul muhabirim sevgili Figen uzun bir iş koyverme

sürecinden sonra İstanbul'dan bahar fotoğrafları gönderdi.

Anlaşılan geçen yıl başlayan İstanbul'u lalelerle süsleme

uygulaması bu sene artan bir hızla devam etmiş.

 

 

İstanbul muhabirim Figen Sultanahmet'ten bildiriyor!

 

Lale (Tulipa), zambakgiller (Liliaceae) familyasından Tulipa cinsini oluşturan güzel

çiçekleri ile süs bitkisi olarak yetiştirilen, soğanlı, çok yıllık otsu bitki türlerinin ortak

adı. Anavatanı Kazakistan'dır. Türkiye’nin çoğu yerine özellikle Nevşehir ve bölgesine

doğal olarak yayılmıştır. Soğanlarının üzerinde zarımsı bir örtü bulunur. Etli ve yeşil

2-8 yaprağı vardır. Çiçekler, saplar ucunda çoğunlukla bir, bazen ikidir.

Çiçek parçaları altılıdır. Kırmızı, sarı ve ara tonlarda renklere sahiptir.

 

16'ncı yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman tarafından Hollanda Kralı'na gönderilen

laleler, ilk başta Hollandalılar'ı ve kısa zaman içerisinde tüm Avrupalılar'ı hayranlık

içinde bırakmışlardır. Böylece günümüze kadar Dünya'nın en fazla lale üreten ülkesi

Hollanda olmustur.

http://tr.wikipedia.org/wiki/Lale

 

 

KÜLTÜREL AÇIDAN LALE

 

Lale özellikle Doğu kültür ve mitolojilerinde özel bir yere sahiptir. Edebi eserlerde

sıkça kullanılmasının yanı sıra mitolojilerde de lalenin ortaya çıkışına dair farklı ve çok

çeşitli hikayeler bulunmaktadır. Bunların en ünlüsü ve özellikle Doğu edebiyatında

en sık kullanılanı Pers mitolojisindeki lalenin kökeni söylencesidir. Bu söylenceye

göre yaprağın üstündeki bir çiğ tanesine yıldırım düşmüş, böylece çiğ tanesi ve yaprak

alev almıştır. Daha sonra donarlar ve lale meydana gelir. Bu hikayeden yola çıkarak,

lale çiçeğinin ortasındaki koyuluğun bu yanma işleminin sonucu olduğuna inanılırdı.

http://www.amazon.com/gp/reader/0609604392/ref=sib_dp_pt/103-2668493-7566248

 

 

 

Lale şiirinde Orhon Arıburnu,
''Lalelim
Lalelide oturur
Laleli lale kokar lalelimden
Laleliden geçilir
Lalelimden geçilmez!'' diyor.

 

 

Madem söz Laleli'ye geldi, kısa bir bilgi:

Beyazıt'la Aksaray arasındaki bu semte neden ''Laleli'' dendiği ise pek bilinmiyor.

Varsayımlar Sultan III. Ahmet 'in Lale Devri sırasında burada bir lalezar, yani lale

bahçesi olmasında ya da III. Ahmet 'in oğlu III. Mustafa 'nın saltanat döneminde

laleli bir çeşme bulunmasında yoğunlaşıyor. Öyle veya böyle III. Mustafa'nın

yaptırdığı ve 1763'te tamamlanan ''Laleli Camisi'' ile semtin adı Laleli oluyor.

http://www.arkitera.com/v1/haberler/2004/03/08/laleli.htm

 

 

Laleden bahsettik, Laleli'deki Lale'den de bahsettik...

Madem öyle şimdi sırada Akgün AKOVA'nın "Sevdiğim kadın adları gibi"

isimli şiir kitabından "Lale" başlıklı şiiri birlikte okuyalım:

 

Lale

 

çantanda bir sürü anahtar var Lale

biri evinin,

geceleri merdiveninden korkarak çıktığın

biri yalnızlığın, kalabalıklardan damıttığın

giysi dolabının biri,

ki giysilerini sevmem,

gizlerler güzelliğini

 

çantanda bir sürü anahtar var Lale

posta kutunun biri,

sana dargın mı ne

biri saçının,

örgüsü kolay çözülsün diye

arabanın biri,

ah şu bitmeyen taksitler ve kasko!

 

çantanda bir sürü anahtar var Lale

aşk mektuplarını sakladığın çekmecenin biri,

epey eskimişler,

öyle değil mi

biri uykunun,

bazı geceler sıçramanla bölünen

şu yüreğe benzeyen anahtar nerenin,

ne kadar da paslanmış

 

çantanda bir sürü anahtar var Lale

biri Ağrı Dağı'nın,

hep tırmanmak istediğin

Salzburg kentinin biri,

yüzlerce Mozart seni çalıyor

biri dalgın bir nehirin,

kucağında geçmelisin sevgilinin

Akdeniz kumsalının biri,

ıssız ve mavi,

çırılçıplak yüzen sen misin

 

çantanda bir sürü anahtar var Lale

ama açmıyor hiçbiri seni

açmıyor işte anla

kendini aşklara kapattığından beri

 

 

Günleriniz ve yüreğiniz her zaman yukarıdaki fotoğraftaki laleler gibi

beyaz olsun secgili dostlar.

 

Figen'e teşekkürlerimle...

 

Sümer ÖZVATAN

Mayıs 2007, Ankara

EkleBunu Sosyal Paylaşım Butonu

Yorum yaz! :: Arkadaşına Gönder!

2 yorum yazılmıştır

  1. Yazan: spacal | Tarih: 2007-05-02 23:01:06
    Konu: çok güzel bir bilgi
    tam lale mevsimine uygun renkli bir yazı.. çok güzel bilgi vermişsiniz. Lale devri çocuklarıyız biz gibi olduk bu günlerde... teşekkürler bilgilerinize.

    (BEN TEŞEKKÜR EDERİM..)

    Düzenleyen sumergeziyor gün: 3/5/2007 saat: 09:21

    Bağlantı »

  2. Yazan: nilüfer | Tarih: 2007-05-02 22:30:19
    Konu: Lale devri çocukları mıyız bizzz ? :))
    Figen'e teşekkürler, güzel resimler için,
    ayrıca,o lalelerin yanına, bir başka çiçek kadar çok yakışmış.

    Siz olaya kültürel açıdan,şiirsel açıdan yaklaşmışsınız ya, ben de biraz sosyolojik psikolojik filan yaklaşayım desem, bu güzel resimlerin varlığına gölge düşürmüş olur muyum acaba.?
    Zaten protesk yaklaşımlarla da bir yere varamayız değil mi,grotesk yalınlığın içerik kaygıları filan diye uzar geyik :)))

    Sadece İstanbul'un mu laleri var.
    Kocaeli de bu konuda adeta bir yarış içindedir nicedir. Halk, _bakalım,bu laleleri sulayacak suyu bulamayınca,ne yapacaksınız _söylemleri ile , diğer hayati konulara parmak bassa da, pek kaale alınmamaktadır her zaman ki gibi.

    Öyle ya, parmak basmak öyle herkesin haddine değildir.
    Hele bir de Gebze'de şu adreste parmak basılan,
    ( http://www.milliyet.com.tr/2007/04/17/Son/sontur18.asp ) öyle bir lale bahçesi vardır ki,şaşkınlığa vesiledir. Niye vesiledir bilemeyeceğim, zira ben hiç şaşırmamış bulunuyorum.

    Çevreyi güzel kılmak elbette belediyelerin işidir ancak, birilerine rant sağlayarak zengin eden( hep de aynı kişileri ) bu laleler, mevcut sorunlar çözülmeden hiçkimseye göz zevki yaşatamamaktadır açıkçası. Üstelik sadece 2-3 hafta sürecek bir renklilik için,heba edilen miktar ciddi anlamda büyüktür.
    Yazıktır,
    günahtır,
    israftır,
    vahimdir,
    şimdi ağlayacağımdır.:))

    Politikaya mı atılsam nedir:)))
    Nutuğum gelmiş :))

    Tamam tamam gittim.

    (KONJONKTÜREL BİR YORUM OLMUŞ :-)))
    LALELERİN BİR DE BU BOYUTU VAR DA BEN O KONUYA GİRİP GÖRSELLİĞİ
    BOZMAYAYIM DİYE DÜŞÜNDÜM, YOKSA SİZE YÜREKTEN KATILIYORUM.
    SAHİ... KOCAELİ TARAFLARINDA "ÇALIŞINCA OLUYOR"MUŞ DİYE DUYDUM, DOĞRU MU? SEVGİLER...)

    Düzenleyen sumergeziyor gün: 2/5/2007 saat: 22:38

    Bağlantı »

« Önceki :: Sonraki »